Περπατώντας στο λιμάνι της Σκιάθου με
τα παραταγμένα εστιατόρια, οι αετονύχηδες σερβιτόροι σα
καλούν να καθήσετε, σε όσες γλώσσες γνωρίζουν. Πώς αλλιώς
θα γεμίσουν τα τραπέζια τους με όσο το δυνατόν περισσότερους
τουρίστες με παραφουσκωμένα πορτοφόλια; Μην το σκκέφτεστε.
Γιατί να στερήσετε τη θέση από τον συμπαθή μισοηλιοκαμένο
τυπικό τουρίστα που στέκεται πίσω σας; Προχωρήστε καλύτερα
παρακάτω και μπείτε σε ένα από τα πιο ήσυχα πλαϊνά δρομάκια.
Λίγα μόλις μέτρα από τα πλήθη των τουριστών βρίσκεται
το αυθεντικό κομμάτι της Σκιάθου.
Την εποχή του Μεσαίωνα αλλά και αργότερα, η Σκιάθος δεν
έμεινε στιγμή ήσυχη από τις συνεχείς επιδρομές των πειρατών.
Κάπως έτσι είναι και σήμερα, μόνο που τη θέση των μοντέρνων
πειρατών έχουν πάρει εδώ και καιρό οι τουρίστες που κάνουν
κατάληψη κάθε χρόνο στο νησί. Τους καλοκαιρινούς μήνες
η Σκιάθος είναι αιχμάλωτη του μαζικού τουρισμού. Πτήσεις
τσάρτερ προσγειώνονται καθημερινά και το νησί κατακλύζεται
από Βορειο-ευρωπαίους και πεινασμένους για ήλιο Βρετανούς
που βιάζονται να την αράξουν στην παραλία.
Το 1964 η Σκιάθος είχε
την τύχη (;) να χαρακτηριστεί από τον ΕΟΤ τουριστική ζώνη ανάπτυξης.
Έκτοτε η ανάπτυξη υπήρξε ραγδαία. Το πρώτο έργο που έγινε στα
πλαίσια της τουριστικής αξιοποίησης ήταν η κατασκευή του παραλιακού
δρόμου από την πόλη της Σκιάθου (ο μοναδικός οικισμός του νησιού)
στην περιώνυμη αμμουδερή παραλία Κουκουναριές. Κατά μήκος αυτού
του δρόμου χτίστηκαν σιγά σιγά πλήθος τουριστικών μονάδων, από
ξενοδοχεία πολυτελείας μέχρι φθηνότερες μονάδες για την εξυπηρέτηση
του μαζικού τουρισμού. Εδώ μπορείτε να παρατηρήσετε ένα κλασικό
παράδειγμα «αξιοποίησης» μιας παράκτιας μεσογειακής περιοχής.
Το πρώτο μεγάλο ξενοδοχείο χτίστηκε άλλωστε πάνω από την παραλία
Κουκουναριές, που πήρε το όνομά της από τις κουκουναριές που φυτρώνουν
εκεί. Με την ολοκλήρωση του αεροδρομίου για πτήσεις τσάρτερ εξωτερικού
το 1984, η Σκιάθος παραδόθηκε ολοκληρωτικά πλέον στον μαζικό τουρισμό.
Σήμερα τα ξενοδοχεία, οι ξενώνες και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια
στη Σκιάθο έχουν μια συνολική δυναμικότητα 16.000 κλινών, ώστε
να ανταπεξέρχονται, μέχρι ενός σημείου τουλάχιστον, στην καλοκαιρινή
έφοδο των τουριστών. Αυτός ο αριθμός είναι κάτι παραπάνω από επερβολικός
για έναν ντόπιο πληθυσμό 4.000 κατοίκων.
Η Σκιάθος δεν είναι μόνο για μαζικό τουρισμό
Αν για σς διακοπές σημαίνει διασκέδαση μέχρι πρωϊας και ξάπλα
όλη μέρα σε πολυσύχναστες κοσμικές παραλίες, τότε είστε στο σωστό
μέρος. Στην πόλη της Σκιάθου θα βρείτε ταβέρνες, μπαρ και κλαμπ
για όλα τα γούστα, που σας υπόσχονται έντονη νυχτερινή ζωή. Όσο
για παραλίες, το νησί διαθέτει ουκ ολίγες (πάνω από 60), οι περισσότερες
αμμοδερές. Αν προτιμάτε τις βοτσαλένιες, υπάρχει η περίφημη παραλία
Λαλάρια στη βόρεια πλευρά του νησιού.
Το σαρωτικό κύμα του τουρισμού δεν έχει παρ’ όλα αυτά καταφέρει
να διαβρώσει εντελώς την πόλη της Σκιάθου, η οποία έχει διαφυλάξει
την αρχιτεκτονική της κληρονομιά. Γύρω από την πόλη θα δείτε βέβαια
αρκετά καινούρια άχαρα κτίσματα με το γνωστό νεοελληνικό αρχιτεκτονικό
ύφος, όμως η ζημιά δεν έχει προχωρήσει πολύ. Όποιος έχει περάσει
από μέρη όπως η Μαγιόρκα ή η δυτική ακτή της Ισπανίας με τα ατέλειωτα
μπετονένια ξενοδοχεία-πύργους, καταλαβαίνει τι θα πει πλήρης τουριστική
«αξιοποίηση».
Η Σκιάθος απέχει μόλις τέσσερα χιλιόμετρα από τη χερσόνησο του
Πηλίου και έξι χιλιόμετρα από τη Σκόπελο. Η θάλασσα γύρω από τη
Σκιάθο είναι γεμάτη υφάλους και ξέρες και αν έχετε έρθει με σκάφος
θέλει πολλή προσοχή. ΕΔώ έπαθε την πρώτη σοβαρρή ζημιά πριν από
2.500 χρόνια και ο στόλος του Πέρση βασιλιά Ξέρξη, όταν τον έριξε
εδώ μια καταιγίδα, για να ακολουθήσει η ναυμαχία με τους Έλληνες
στο ακρωτήριο Αρτεμίσιο (480 π.χ.) και η συντριπτική ήττα των
Περσών στη ναυμναχία της Σαλαμίνας.
Οι Σκιαθίτες έχουν ένδοξο ναυτικό παρελθόν: υπήρξαν εξαίρετοι
ναυτικοί αλλά ήταν και μάστορες της ναυπηγικής τέχνης. Η ναυπηγία
άνθησε ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα. Τα πλοία κατασκευάζονταν από ξύλο
πεύκου που αφθονούσε τότε στο νησί, με αποτέλεσμα να εξαντληθούν
σχεδόν τα δάση του νησιού. Με την εμφάνιση των ατομοκίνητων πλοίων
σήμανε το τέλος για τα σκιαθίτικα ναυπηγεία. Εξακολουθεί όμως
να επιβιώνειι ένα μικρό νεώριο όπου κατασκευάζονται τα παραδοσιακά
ξύλινα καϊκια.
Η Σκιάθος έχει έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μήκος 12 χιλιόμετρα
και πλάτος περίπου 9 χιλιόμετρα. Το νησί είναι ορεινό και καλύπτεται
κυρίως από πευκοδάση, θαμνότοπους και καλλιεργήσιμη γη. Το ψηλότερο
σημείο του νησιού είναι η κορυφή του ασβεστολιθικού λόφου Καραφιλτσανάκα
με υψόμετρο 436 μ. Η βόρεια πλευρά του νησιού παραμένει ακόμα
σχεδόν αναξιοποίητη, σε χτυπητή αντίθεση με την τουρισική ανάπτυξη
της βόρειας πλευράς. Εδώ μπορείτε να βρείτε λίγη ησυχία και ηρεμία,
μακριά από τη φασαρία του λιμανιού.
Αξίζει πραγματικά να κάνετε το γύρο του νησιού για να ανακαλύψετε
τα όμορφα τοπία του και να επισκεφθείτε μέρη με ενδιαφέρον. Μια
καλή ευκαιρία για περιήγηση προσφέρει το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας
που ιδρύθηκε το 1704 από μοναχούς του Αγίου Όρους. Το μοναστήρι
είναι ξακουστό για το ρόλο που έπαιξε στ αχρόνια της ελληνικής
επανάστασης, οπότε χρησίμευσε ως πολύτιμο καταφύγιο για τους επαναστάτες.
Στα χνάρια του Μεσαίωνα
Στα επικίνδυνα χρόνια του Μεσαίωνα η ζωή δεν ήταν εύκολη για τους
κατοίκους του νησιού. Στα μέσα του 14ου αιώνα, εξαντλημένοι από
τις συνεχείς επιδρομές των πειρατών, οι κάτοικοι της Σκιάθου εγκαταλείπουν
τον τόπο τους, που ήταν το κέντρο του νησιού από την αρχαιότητα
, και έχτισαν τη νέα πρωτεύουσα σ’ έναν ψηλό βράχο πάνω από τη
θάλασσα, στο βόρειο μέρος του νησιού. Από το Κάστρο, όπως την
ονόμασαν, σώζονται σήμερα μόνο μερικά ερείπια, αξίζει όμως να
επισκεφθείτε το μέρος για την υπέροχη θέση του και την απέραντη
θέα στο Αιγαίο. Με το τέλος της ελληνικής επανάστασης, η πόλη
της Σκιάθου έγινε και πάλι η πρωτεύουσα και έτσι παραμένει μέχρι
σήμερα.
Μπροστά από τη χώρα της Σκιάθου βρίσκεται το Μπούρτζι, ένας κατάφυτος
λοφίσκος πάνω στη μικροσκοπική χερσόνησο που χωρίζει το επιβατικό-εμπορικό
λιμάνι από το λιμανάκι για ψαρόβαρκες, καϊκια και ιστιοφόρα. Το
Μπούρτζι ήταν αρχικά νησάκι, που σήμερα έχει ενωθεί με το νησί
με έναν μικρό μόλο. Εκεί έχτισαν οι αδελφοί Γκύζη ένα βενετσιάνικο
φρούριο όταν κατέλαβαν τη Σκιάθο, το 1207, από το οποίο σήμερα
μόνο λίγα υπολείμματα θα δείτε. Φαίνεται όμως ότι και αυτό δεν
ήταν αρκετό για να προστατεύσει τον πληθυσμό από τους πειρατές
και να εμποδίσει η μετακίνηση προς το Κάστρο.
Η Σκιάθος είναι και η πατρίδα του συγγραφέα Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη,
που έζησε στις αρχές του αιώνα και καθιερώθηκε ως ο σημαντικότερος
νεοέλληνας διηγηματογράφος. Μεταξύ των διηγημάτων του, που ζωντανεύουν
με μοναδικό τρόπο την καθημερινότητα της εποχής εκείνης, υπάρχει
και ένα με τίτλο «Ο θρήνος της φώκιας», που μαρτυρά ότι οι φώκιες
αποτελούσαν από παλιά μέρος της καθημερινής ζωής των κατοίκων
του νησιού. Το σπίτι όπου γεννήθηκε ο συγγραφέας στην πόλη της
Σκιάθου έχει διαμορφωθεί σήμερα σε μουσείο.
Χάρτες, φωτογραφικό υλικό και τα κείμενα είναι
ιδιοκτησία της
Road Publications
